Black Sabbath is een Britse band (opgericht in Birmingham) die door velen beschouwd wordt als de eerste metalband, of de Granddaddy of Metal.

De groep werd in 1966 opgericht door Tony Iommi en Geezer Butler. Ze speelden hoofdzakelijk blues en hardrock. Zanger Ozzy Osbourne werd via een krantenadvertentie gevonden. Bill Ward vervolledigde de groep als drummer.

In 1970 braken ze door met de hit Paranoid, tegenwoordig een van de meest gecoverde rockhits en steevast hoog in de "top 100 allertijden" lijsten.

Black Sabbath
De groep heette oorspronkelijk Polka Tulk en daarna Earth en speelde vooral bluesrock. Omdat de groepsnaam Earth al door een andere band gebruikt werd, veranderden Iommi, Butler, Osbourne en Ward hun naam in Black Sabbath, naar een horrorfilm van Mario Bava.

Het titelloze debuutalbum werd in korte tijd opgenomen (de opnames duurden slechts 12u). De groepsleden lieten zich inspireren door een horrorfilm die op dat moment aan het spelen was in de bioscoop tegenover de studio, en leverden een album af met donkere teksten en muziek. Een omgekeerd kruis op de binnenkant van de LP-hoes maakte het plaatje compleet: dit album was helemaal anti-flowerpower, en werd razendsnel populair. Black Sabbath was de eerste groep die zo duidelijk het occulte in zijn teksten verwerkte, en lag hiermee aan de basis van de heavy metal.

De opvolger Paranoid volgde nog in hetzelfde jaar, en verkocht nog beter. Het titelnummer werd een grote radiohit.

Bezetting
De band maakte in de loop der jaren verschillende veranderingen in de samenstelling door, waarin alleen Iommi een constante bleef.

Ozzy Osbourne (1969 - 1979)
De klassieke formatie van Black Sabbath hield het 8 albums vol tot 1979, toen Ozzy Osbourne na de opnames voor Never Say Die uit de band werd gezet wegens overvloedig drugsgebruik. Hij startte een succesvolle solocarrière en bleef live Black Sabbath-nummers spelen.

Geezer Butler
Terence Michael Joseph "Geezer" Butler (geboren 17 juli 1949 in Aston, Birmingham, Engeland) stichtte de groep samen met Iommi. Hij speelde oorspronkelijk gitaar, maar toen Tony Iommi duidelijk maakte dat hij niet met een andere gitarist wilde samenspelen, is hij naar basgitaar overgeschakeld. Butler verliet de band in 1984 en stichtte de Geezer Butler Band. In 1988 voegde hij zich bij Ozzy Osbourne voor zijn wereldtournee No Rest For The Wicked.

Ronnie James Dio (1979 - 1982, 1992, 2007)
De band zat in een diepe crisis, maar zanger Ronnie James Dio, die net uit Rainbow was ontslagen, deed met Heaven and Hell (1980) en Mob Rules (1981) het tij weer helemaal keren. Na Heaven and Hell verliet Bill Ward de groep, en werd vervangen door Vinnie Appice. Nadat Dio ervan verdacht werd stiekem te sleutelen aan de mix van het live album Live Evil werd hij echter uit de groep gezet. Hij nam Appice mee om de succesvolle band Dio te vormen.

Bezettingswisselingen
Ex Deep Purple-zanger Ian Gillan werd de nieuwe zanger, en Bill Ward keerde terug als drummer, maar na Born Again (1983) waren Gillan (voor een reünie van Deep Purple) en Bill Ward alweer vertrokken.

Black Sabbath zat op het dieptepunt van zijn populariteit en werd overschaduwd door de solocarrières van Ozzy en Dio. Nadat ook Geezer Butler was vertrokken nam Tony Iommi Seventh Star (1986) met Glenn Hughes als zanger. Het was bedoeld als solo-album, maar werd toch onder de naam Black Sabbath verkocht.

Tony Martin (1987-1992, 1994-1995)
Met Tony Martin als zanger werd geleidelijk een stabiele band gevormd, met Geoff Nichols op keyboards, Cozy Powell op drums en Neil Murray op bas. The Eternal Idol (1987) ( met drummer Eric Singer en zanger Tony Martin ), Headless Cross (1989) en Tyr (1990) maakten Black Sabbath weer vrij succesvol.

Reünies
In 1992 was de tijd rijp voor een reünie van de Dio-formatie, met het album Dehumanizer. Een uitgebreide tour volgde (onder meer in Groningen), maar Dio en Vinnie Appice hielden het daarna weer voor bekeken.

Tony Martin keerde dus terug en nam nog twee albums op met de groep: Cross Purposes (1994) en Forbidden (1995).

In 1997 kwam er een reünie van de klassieke bezetting met Ozzy Osbourne, Tony Iommi, Geezer Butler en Bill Ward. Behalve het album Reunion (1998) met muzikale hoogtepunten en één nieuw nummer werd geen studioalbum meer uitgebracht, maar de band bleef in deze samenstelling wel toeren, onder meer op het Ozzfest, waar de band optreedt met Rob Halford (en diverse bootlegs van verschenen zijn).

Dit is nog steeds de officiële Black Sabbath-formatie, ondanks de hernieuwde samenwerking in 2007 met Dio en Appice: Naar aanleiding van het verzamelalbum The Dio Years, dat 3 nieuwe bevat, volgde een tour onder de naam Heaven and Hell. In 2009 zal Black Sabbath een nieuw album uitbrengen, The Devil You Know. In maart 2009 is een nieuwe single vrijgegeven, Bible Black. Na de dood van Dio kwam er een abrupt einde aan deze samenwerking.

Op 16 augustus 2011 werd aangekondigd dat er een reünie zou komen in de originele bezetting. Dit gerucht werd snel ontkend door Tony Iommi, die zei dat er niet direct een reünie aan zat te komen, maar dat niets onmogelijk is.

Op 11 november 2011 kondigt Ozzy Osbourne aan dat er een wel degelijk een reünie komt met de originele bezetting. In juni komen ze als één van de drie headliners naar Download. Ook laat de band weten dat er een nieuw album in de maak is waarbij de band gebruik maakt van Rick Rubin als producer.

Op 18 november werd bekend gemaakt dat de groep zal spelen op de Graspop Metal Meeting 2012.·